İskoçya’nın sıra dışı adası Skye, önemli bir keşif yaptı!

İskoçya’nın gizemli adası Skye, bilim dünyasını bir kez daha heyecanlandırdı. Yapılan araştırmalar sonucunda Jura dönemine ait 167 milyon yıllık bir fosil bulundu. Bu fosil, hem kertenkele hem de yılan özelliklerini taşıyan, daha önce bilinmeyen bir canlı türünü gün yüzüne çıkardı.

Breugnathair elgolensis adı verilen bu yeni tür, yılanların evrimsel kökenleri hakkında bilinenleri baştan sona değiştirebilecek potansiyele sahip.

Fosil, özellikle kanca şeklindeki dişleriyle dikkat çekiyor. Araştırmacılar, bu dişlerin günümüz piton yılanlarındaki gibi, avı sıkıca tutmak ve kaçmasını engellemek amacıyla kullanılmış olabileceğini düşünüyor. Breugnathair elgolensis adı ise, bu yılan benzeri özellikleri ile alakalı bir göndermeyi içeriyor: “Elgol’ün sahte yılanı.“

Bilim insanları tarafından incelenen bu gizemli canlının vücudunda çarpıcı detaylar keşfedildi. 41 santimetre boyundaki bu canlı, küçük olmasına rağmen o dönemin en büyük kertenkelelerinden biri olarak yaşamış ve ekosistemde önemli bir yırtıcı pozisyonunda bulunmuştur. Yılan benzeri çenesi ve kıvrık dişleri sayesinde, kendisinden küçük kertenkeleleri, erken dönem memelilerini ve hatta küçük dinozor yavrularını avlamış olabileceği tahmin ediliyor.

Breugnathair elgolensis‘i bu kadar ilginç ve özel kılan, çelişkili özelliklerinin bir arada bulunması. Yılanları andıran ağız yapısına sahip olmasına rağmen, gövdesi kısa ve kertenkeleler gibi tam olarak gelişmiş dört uzvu vardı. Ayrıca kafatasının arka kısmındaki bazı kemik özellikleri, modern geko türlerine benzerlik gösteriyordu.

Kertenkeleler ve yılanlar, yaklaşık 190 milyon yıl önce ortaya çıkan “Squamata” adı verilen ortak bir grupta yer almaktadır. Uzuvlu olan kertenkeleler ile uzuvsuz yılanlar arasındaki geçiş, bilim insanlarının uzun süredir üzerinde çalıştığı bir konudur. University College London’dan Profesör Susan Evans, İskoçya’daki bu fosil yataklarının bu tür canlı gruplarının erken evrimini anlamak için dünya çapında büyük bir öneme sahip olduğunu belirtmektedir.

On yıllık bir araştırmanın sonucu

Bu önemli fosil, 2015 yılında Ulusal İskoçya Müzeleri’nden Stig Walsh tarafından keşfedildi. Ancak fosilin detaylı şekilde incelenmesi ve hazırlanması, yaklaşık on yıl süren titiz bir çalışma gerektirdi. Ekip, fosilin iç yapısını incelemek için yüksek çözünürlüklü X-ışın taramaları ve bilgisayarlı tomografi yöntemlerinden faydalandı. Bu detaylı analizler neticesinde, Breugnathair elgolensis’in daha önce sadece kısmi parçalarının bulunduğu Parviraptoridae adlı Squamata alt grubuna ait olduğu ortaya çıktı.

Daha önce görülen yılan benzeri ve geko benzeri kemiklerin aynı canlıda bir arada bulunmasına rağmen, bu özelliklerin ayrı türlere ait olduğu düşünülüyordu. Ancak bu yeni fosil, her iki özelliğin de tek bir canlıda birleştiğini kanıtladı.

Breugnathair elgolensis’in keşfi, yılanların evrimi hakkında düşünme biçimimizi yeniden şekillendirebilir. Bilim insanları, hala yılanların bu türden mi evrimleştiği, yoksa benzer ağız yapılarının farklı türlerde bağımsız olarak mı geliştiği konusunda net bir fikir sahibi değiller. Bu türün, hem yılanlara hem de kertenkelelere giden bir evrimsel kök soyunu temsil etmesi de mümkündür.