ABD merkezli otomotiv devi General Motors (GM), Detroit’te elektrikli araç üretiminin merkezi olan “Factory ZERO” fabrikasında büyük bir dönüşüme imza attı. Şirket, binden fazla işçinin görev yaptığı alanlarda insanlarla yan yana çalışabilen 50 adet “kobot” (iş birlikçi robot) devreye aldı. Yönetim bu adımın küresel pazarda kalıcı olmak için zorunlu olduğunu savunurken, işçi sendikaları istihdamın gasp edildiğini ileri sürüyor.
YÖNETİMİN SAVUNMASI ‘PES’ DEDİRTTİ
Crain’s Detroit Business’ın aktardığı bilgilere göre GM yönetimi, otomasyon hamlesinin işçilerin güvenlik ve ergonomi koşullarını iyileştirmek amacıyla yapıldığını iddia ediyor.
GM sözcüsü Kevin Kelly, “Operasyonlarımıza ileri teknolojiler entegre etme stratejimizin bir parçası olarak üretim ağımızda kobotlar kuruyoruz. Amacımız, operasyonlarımızı esnek ve rekabetçi tutarken iş güvenliğini ve ergonomiyi artırmaktır.” dedi.
“EKMEĞİMİZ ELİMİZDEN ALINIYOR”
Birleşik Otomotiv İşçileri Sendikası (UAW) Local 22 Başkanı James Cotton ise şirketin güvenlik gerekçelerini inandırıcı bulmuyor. Robotlaşmanın sadece maliyetleri kısmaya yönelik bir hamle olduğunu savunan Cotton, GM’e karşı resmi şikayette bulunduklarını açıkladı. Cotton, fabrikadaki atmosferi şu sözlerle özetledi:
“İş gücümüz elimizden alınıyor. Fabrikalarımızda bu kobotların bulunmasından hepimiz tiksinti duyuyoruz.”
ÜRETİM SÜRELERİ DÜŞMEYE BAŞLADI
Otomotiv endüstrisindeki dönüşüm rakamlara da yansıyor. Sektör verilerine göre, bir otomobil üretmek için gereken iş gücü saati 1980’lerden bu yana %50 ila %70 oranında azaldı. UAW, 2023 yılındaki tarihi sözleşmelerde önemli ücret kazanımları elde etmiş olsa da, uzmanlar sendikanın yaklaşan 2028 müzakerelerinde robotlaşmaya karşı çok daha katı istihdam koruma maddeleri talep edeceğini öngörüyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇ KRİZİ Mİ ETKİLİ OLDU?
Bu otomasyon hamlesinin, GM’nin elektrikli araç (EV) pazarında talep daralması yaşadığı bir döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verileri, yüksek maliyetler sebebiyle küresel EV talebinin yavaşladığını gösteriyor. Yaşanan bu durgunluk nedeniyle GM, geçtiğimiz yıl Factory ZERO’da üretimi birkaç kez durdurmak zorunda kalmıştı.
REKOR KAARA RAĞMEN BU KARAR ALINDI
UAW Genel Başkanı Shawn Fain, yapay zeka ve robotların işçilerin haklarını elinden almak için kullanılmasına tepki göstererek, adil bir toplumda işçilerin üretilen değerden daha fazla pay alması gerektiğini savundu.
Tartışmalar sürerken GM, finansal açıdan büyümesini sürdürüyor. Yahoo Finance verilerine göre General Motors, 2026 yılının ilk çeyreğinde net kârını %22 artırarak 4,25 milyar dolara çıkardı. Şirketin rekor kâr oranlarına ulaşırken iş gücünü azaltması, sendika kanadındaki öfkeyi tırmandırmaya devam ediyor.
