Ekim 2023’ten bu yana İsrail’in sürdürdüğü saldırılar ve ateşkes anlaşmasına rağmen insani yardım girişlerini kısıtlaması, Gazze Şeridi’nde gıda fiyatlarının hızla artmasına ve halkın alım gücünün düşmesine yol açtı. Yerel kaynaklardan elde edilen bilgilere göre, sınır kapılarının büyük ölçüde kapalı tutulması ve sınırlı miktarda insani yardımın girişi, özellikle sebze ve meyve fiyatlarında keskin artışlara neden oldu. Gazze’de yaşanan ekonomik sıkıntılar, geniş kitlelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmasına sebep oluyor.
Fiyatlar Hızla Yükseliyor, Alım Gücü Düşüyor Gazze’deki pazarlarda yapılan gözlemler bütünüyle endişe verici bir tablo sergiliyor. Domates, patlıcan ve soğan gibi temel sebzelerin fiyatları, daha önce 3-4 şekel (yaklaşık 1-1.5 dolar) olan bazı ürünlerin fiyatlarının 15-16 şekele (yaklaşık 5 dolar) kadar çıkmasıyla büyük bir artış gösterdi. Meyve fiyatları da benzer bir yükseliş sergiliyor; sezon başında 9-10 şekel (yaklaşık 3 dolar) olan bir kilo meyvenin fiyatı 45-50 şekele (15-16 dolar) kadar yükseldi. Yerel esnaf, fiyat artışlarının sadece küçük bir kesimin alışveriş yapabildiği bir seviyeye ulaştığını, nüfusun büyük çoğunluğunun ise dış yardımlar veya yurtdışı para transferleriyle hayatta kalmaya çalıştığını belirtiyor. Uzmanlar, bu fiyat artışlarının yalnızca arz eksikliğinden değil, aynı zamanda İsrail’in devam eden saldırıları ve insani yardım girişlerine yönelik kısıtlamaları nedeniyle artan üretim maliyetlerinden kaynaklandığını vurguluyor. Yakıt, su ve işçilik maliyetlerindeki artışlar yerel üretimi de daha pahalı hale getiriyor.
Yardımlar Yetersiz, Kriz Derinleşiyor Gazze’deki kaynaklar, bölgeye giren mal miktarının mevcut ihtiyacın yalnızca yüzde 15 ila 20’sini karşıladığını ifade ediyor. Günlük yardım taşıyan tırların sayısındaki azalma, piyasalardaki arz dengesini bozarak fiyatların dalgalanmasına neden oluyor. Bu durum, Gazze hükümetinin 12 Nisan’da yaptığı “İsrail’in sistematik aç bırakma politikası” uyarılarını da doğruluyor. Hükümet, İsrail’in özellikle un ve temel gıda maddelerinin girişini kısıtlayarak 2.4 milyondan fazla insanın gıda güvenliğini tehdit ettiğini açıklamıştı.
“Sistematik Aç Bırakma Politikası” Gazze Hükümeti Medya Ofisi’nden Teysir Muhaysin, basına yaptığı açıklamada, fiyat artışlarının ve gıda kıtlığının sistematik bir politika sonucunda ortaya çıktığını belirtti. “Yaşananlar, nüfusa yönelik sistematik bir aç bırakma ve baskı politikasının parçasıdır. Bu uygulamaların devam etmesi Gazze’yi uçuruma sürüklüyor.” diyen Muhaysin, Gazze’ye giren yardım miktarına ilişkin de önemli bilgiler paylaştı: “Girmesi gereken yardım tırlarının yalnızca yüzde 38’i Gazze’ye ulaşabiliyor. Oysa anlaşmaya göre günde 600 tırın giriş yapması gerekiyor. Bu durum, temel ürünlerde ciddi eksikliklere ve fiyatların hızla yükselmesine neden oluyor.”
Gazze’deki yüz binlerce yerinden edilmiş kişi, yetersiz yaşam koşullarında çadırlarda yaşıyor. Yakıt ve gaz kıtlığı da ciddi boyutlara ulaşmış durumda; ailelere verilen gaz miktarı iki aydan uzun süredir yalnızca birkaç kilogramla sınırlı kalıyor ve bu da günlük ihtiyaçları karşılamaktan uzak.
Günlük yaşamda zorluklar Gazze’deki siviller, artan fiyatlar ve sınırlı arz nedeniyle temel ihtiyaçlarını karşılamakta büyük sıkıntılar yaşamaktadır. Yerel kaynaklara göre, pek çok aile gıda ürünlerini borçlanarak temin ederken, yardım gelmediği dönemlerde ciddi krizler yaşıyor. Birçok kişi hayır kurumlarının aşevlerine yönelmek zorunda kalırken, ekmek üretimindeki aksaklıklar nedeniyle uzun kuyruklar oluşuyor.
